اگر خيلي با قدرت نوازندگي كنم چه مشكلي براي سازدهني پيش مي آيد ؟
اينگونه نوازندگي معمولاً علاوه بر اينكه ممكن است قطعه موسيقي شما را خراب كند به زبانه هاي توليد صدا در ساز شما شوك وارد مي كند و نمي توانند به خوبي پاسخگوي شما باشند . دميدن و كشيدن هوا به نرمي و با آرامش باعث مي شود طنين صداي زبانه ها به خوبي شنيده شده و به صدايي شفاف و رسا و دلنشين دست يابيد . البته در بعضي سبك ها مانند راك كه نيازمند سرعت و قدرت زياد است سازهاي ويژه و سفارشي استفاده مي شود .
اگر زبانه ي ساز گير كرد چه كار كنم ؟
اگر زبانه اي گير كرده بود يا به نظر شما رسيد كه گير كرده ابتدا سعي كنيد با مكش و دمش هاي مقطع آن را آزاد كنيد . همچنين مي توانيد زبانه هاي سازدهني را با ضربه هاي نه چندان محكم روي كف دست خود از حالت چسبيده خارج نماييد و بعد از آن مدتي به آرامي ساز را بنوازيد تا مطوئن شويد زبانه ها در جاي خود آزادانه حركت مي كنند . اين كارها معمولاً مشكل شما را برطرف مي كند و هزينه اي بابت تعمير ساز خود متحمل نخواهيد شد .
اگر هارمونيكا(سازدهني ) من واقعاً به تعمير نياز پيدا كرد چه كار بايد بكنم ؟
معمولا شركت هاي بزرگ توليد كننده سازدهني خدمات پس از فروش و تعميرات و سرويس ساز شما را بر عهده مي گيرند . تنها كاري كه بايد بكنيد اين است كه آن را مستقيما به دفتر تعميرات شركت بفرستيد و آنها مشكل ساز شما و اينكه آيا شامل گارانتي هست يا نه و كليه هزينه هاي احتمالي را براي شما ارسال مي كنند . البته تصميم نهايي با شماست كه تعمير كنيد يا سازدهني ديگري تهيه نماييد .
چطور مي توانم صداي شفاف و خوبي را ازمكش در نت هاي پايين به دست آورم ؟
مكش در نت هاي پايين (سوراخ شماره يك تا سه) مخصوصا در كوك هاي پايين نياز به ايجاد فضاي كافي براي ايجاد طنين و صدا دارد . زبان و ماهيچه هاي گلوي شما اين وظيفه را بر عهده مي گيرند . با تمرين و ايجاد فضاي مناسب مي توانيد صداهاي بهتري به دست آوريد
آيا همه ي سازدهني ها زبانه هايي از جنس برنج دارند ؟
زبانه هاي هارمونيكا(سازدهني) استاندارد معمولا از برنج ساخته مي شوند . البته بسياري از آنها نيز از فلزات وابسته و آلياژ هاي برنج هستند مانند : فسفر برنز و ... كه البته عدم اطلاع كافي شما از جنس هاي مختلف هيچگونه نگراني براي شما نخواهد داشت . زيرا شركت هاي معتبر همواره از بهترين متريال ها براي توليد زبانه ها استفاده مي كنند و هدف آنها عمر طولاني ساز و به دست آمدن يك صداي شفاف و عالي است.
چرا برخي نت هاي ساز من پايين تر از نت معمول " نت فلت " شنيده مي شوند ؟
از دلايلي كه نت ها به اينصورت شنيده مي شوند يكي ماندن سازدهني به مدت طولاني بدون نواخته شدن و ديگري رطوبت و نم زياد است . براي همين هميشه اصرار بر اين است كه مراقب آب دهان خود باشيد و بعد از نوازندگي ساز خود را با ضربه هاي آرام روي دستمال تميز كنيد تا رطوبتي در آن نماند . نواختن با صداي خيلي بلند نيز يكي از دلايلي است كه زبانه ها را از حالت طبيعي خود خارج مي كند و نتيجه آن فلت شدن صداي ساز در بعضي نت ها است . در اين مواقع شما نبايد تلاش كنيد تا نت صحيح به دست آوريد . بهترين كار تعويض زبانه يا ريد پليت است .
من نمي توانم همه ي نت ها را درست اجرا كنم ؟
به ياد داشته باشيد كه گرچه سازدهني يك ساز آسان به نظر مي آيد و براي همه ي تازه كارها نواختن آن كاري دشوار نيست ولي حتي در سطح حرفه اي هم گاهي نواختن نت صحيح كار مشكلي است . نت ها ممكن است صحيح اجرا نشوند و يا صداي جيغ و وزوز داشته باشند و هيچ تقصيري بر گردن سازدهني شما نيست . مهم مقدار فشار هوايي است كه شما براي نواختن نت ايجاد مي كنيد . كم و زياد آن مي تواند نت را از حالت طبيعي خارج كند . وقتي با آرامش و تنظيم درست تنفس آن را مي نوازيد بهترين صداي ممكن را خواهيد شنيد .
در سازدهني دياتونيك تفاوت سازهاي "مارين باند" و " بلوزهارپ" چيست ؟
بلوز هارپ همانطور كه از اسمش پيداست مختص نواختن قطعات بلوز ساخته و تونينگ شده است . كمي كوچكتر و ته بسته تر . با مشخصاتي كه نت هاي "بندينگ" شما را عميقتر و با تشدد بيشتري نشان مي دهد . ولي "مارين باند" با آن روكش قوسدار براي ايجاد صداي شفاف و بلندي طراحي شده و در همه ي قطعات صدايي شنيدني دارد .
از كجا مي توان كليد سازدهني را فهميد ؟
در تمامي مدل ها كليد ساز روي كاور يا در كنار بدنه ي ساز حك شده و مي توانيد آن را ببينيد.
چگونه ساز خود را تميز كنم ؟ آيا مي توان ساز را در آب خيس كرد ؟
تنها كار استاندارد براي تميز كردن ساز ضربه هاي آرام روي كف دست بعد از نوازندگي براي خارج كردن رطوبت و پاك كردن آن با دستمال تميز است . ضمن اينكه يكي از مهمترين پيشگيري ها جلوگيري از ورود ذرات خارجي و غذاي بين دندانهاي شما به درون ساز است . مسواك بزنيد . دهان خود را پاكيزه كنيد و در هنگام نوازندگي سر خود را بالا بگيريد .
هرگز ساز خود را در آب يا هيچ مايعي غوطه ور نكنيد . زيرا باعث آسيب ديدن قطعات ساز شما به خصوص زبانه ها و شانه ي ساز و ... مي شود . البته در اين مورد استثنا هم وجود دارد . يكي از شعارهاي سيدل براي نشان دادن مقاومت مدل هاي ساز 1847 و بيگ سيكس اين است : براي نظافت بيشتر بعد از نوازندگي آن را در ماشين ظرفشويي بگذاريد .
آيا براي آموزش كتاب و منبع خاصي پيشنهاد مي كنيد ؟
در مورد آموزش سازدهني كتاب ها و نرم افزار هاي فراواني موجود است . تعدادي از آنها در همين وبلاگ قابل مشاهده و استفاده است . علاوه بر آن كتابي براي آموزش سازدهني بلوز از پايه تا نوازندگي كامل تهيه شده توسط شركت سيدل موجود است كه همراه با يك سازدهني blues session سيدل مي توانيد با اين روش خريداري كنيد . قيمت كتاب و سي دي به همراه سازدهني براي نوآموزان داخل كشور مبلغ چهل هزار تومان در نظر گرفته شده است .
براي اجراي "كراس هارپ" به چه سازي نياز دارم ؟
اين تكنيك با هر سازدهني ده سوراخه اي قابل اجراست .
از بدنه هاي چوبي و پلاستيكي كدام بهتر است ؟ چرا ؟
هر جنسي كه براي بدنه (كامب) سازدهني استفاده مي شود مشخصات و تناليته ي خاص خودش را در ايجاد صدا دارد . براي مثال در سازهاي بدنه پلاستيكي صداي گرمتري مي شنويد و باد كردن و تاب برداشتن احتمالي بدنه هاي چوبي را نخواهيد داشت . با اين حال بدنه هاي چوبي طنين واقعي نت ها را به شما نشان مي دهند . از پايين ترين نت ها تا بالاترين آنها . فرقي نمي كند كجاي ساز باشيد . علاوه بر اين مدلهايي با بدنه فلزي طراحي شده كه صدايي كاملا شفاف و صاف را ايجاد مي كند . بنا بر اين نمي توان گفت كدام بهتر است و اين سليقه شماست كه چه سازي انتخاب كنيد .
آيا سازدهني مدلهاي زيادي دارد ؟
بايد گفت بله . هم مدل هاي زيادي دارد هم كوك هاي بي شماري . گر چه بيشترين مدل هاي آن دياتونيك و كروماتيك هستند ولي "باس هارمونيكا" و كورد هارمونيكا" و "ترمولو" و "اكو" نيز استفاده هاي زيادي در دنياي موسيقي دارند .
چرا بعد از مدتي نوازندگي دست ها و دهانم احساس خستگي مي كنند ؟
بسياري از نوازنده ها در آغاز پس از معمولا ده دقيقه نوازندگي اين خستگي را حس مي كنند . اين يك چيز طبيعي است . معمولا زمان آموزش خود را به دو يا سه ده دقيقه در روز تقسيم نماييد و كم كم به سطح دلخواه خود مي رسيد . به هر حال حتي پنج دقيقه تمرين بيشتر در روز هم تاثر خيلي زيادي در نتيجه ي نهايي نوازندگي شما دارد
كدام شركت سازدهني را براي خريد معرفي مي كنيد ؟
اين يك تصميم شخصي است . ولي با وجود محدوديت هايي كه نوازندگان ايراني براي تهيه ساز خوب و دسترسي به خدمات پس از فروش شركت ها دارند گزينه هاي زيادي را پيش رو نداريد . نماينده رسمي شركت هوهنر كه با نام سرنا در تهران فعاليت مي كند و فروشگاه مجازي سيدل كه نمايندگي فروش و خدمات پس از فروش اين شركت را در ايران بر عهده گرفته . قابل ذكر اينكه ايجاد يك فروشگاه فيزيكي ممكن است از برنامه هاي بلند مدت ما باشد ولي هدف اصلي ما تامين بهترين سازها با مناسب ترين قيمت و خدمات پس از فروش براي نوازندگان و علاقه مندان سازدهني است .
با كدام كليد سازدهني بايد شروع كنم ؟
توصيه ما به همه ي كساني كه شروع مي كنند سازدهني استاندارد كليد " C " است . وقتي آموزش شما به حد مناسبي رسيد مي توانيد كليد هاي ديگر را هم امتحان كرده و از آنها لذت ببريد . ضمن اينكه اكثر كتابهاي آموزش دياتونيك براي سازدهني ده سوراخ كليد " C " نوشته شده است .
............................................
و در آخر اينكه :
بسياري از كتابهاي آموزشي بر اين اساس است كه شما را از قطعات و نت هاي بسيار ساده به سمت قطعات مشكل تر هدايت مي كند . اكثر كساني كه مي بينيم معمولا قسمت هاي ساده را بدون تمرين رها كرده و به سرعت به سمت قطعات مشكل مي روند . هرگز قطعاتي را كه به نظرتان ساده است رها نكنيد . آنها را تمرين كنيد . هر قطعه را ضبط كنيد و به صداي ساز خود گوش دهيد و اگر قابل قبول بود به مرحله بعد برويد . حتي شايد لازم باشد ساعتي وقت بگذاريد تا بفهميد هر قطعه دقيقا براي تقويت چه وجهي از نوازندگي شما ارائه شده است . گذشتن از بعضي قطعات به نظر ساده در آينده شما را با مشكلات جدي مواجه مي كند و كار نيمه تمام خواهد ماند
البته منظور ما اين نيست كه روي قطعات آسان ايست كرده و به قطعات كتاب بسنده كنيد . اين قطعات معمولا چون جنبه ي آموزشي دارند از سطح زيبايي بالايي برخوردار نيستند . هر درس چيزي به شما مي آموزد كه لازم داريد بدانيد و نيازي نيست قطعات هر درس را آنچنان بياموزيد كه گويا براي ضبط استوديويي و با نهايت ريزه كاري بايد اجرا كنيد . در كنارآموزش مي توانيد وقت اضافي خود را روي قطعاتي بگذاريد كه دلخواه شماست .
